A+ R A-
14 November 2018

Wednesday, 07 November 2018 18:13

Η ιστορία πίσω από το Ελληνικό Γυμνάσιο Λεμεσού

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

c8377d24dcbbc19ee628788dd7190efd_XL_1.jpg

Του Αδάμου Κόμπου

Επιστημονικός Συνεργάτης

 

 

Η Ελληνική Σχολή ή Σχολαρχείο και κατόπιν Ελληνικό Γυμνάσιο Λεμεσού


 

Η Ελληνική Σχολή ή Σχολαρχείο λειτούργησε το 1819 στα υποστατικά της παλιάς Μητρόπολης Λεμεσού στον παραλιακό δρόμο, εκεί που είναι μέχρι σήμερα η εκκλησία του Αγίου Ανδρονίκου. Λειτουργούσε σαν ένα αρχικό στάδιο Γυμνασίου όπου πρόσφερνε ανώτερη μόρφωση μετά το Δημοτικό.

 

Λειτουργούσε με δωρεές του Μητροπολίτη Κιτίου και Αμαθούντας Μελέτιου, όπως και από εισφορές πλουσίων Λεμεσιανών. Η λειτουργία του κράτησε μέχρι τον Ιούλιο του 1821 όπου σφαγιάστηκε ο Μητροπολίτης Μελέτιος από τους τούρκους μαζί με τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και όλους τους άλλους αρχιερείς, ιερείς και λαϊκούς. Αυτοί που χρηματοδοτούσαν τη λειτουργία του Σχολείου, σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους και έτσι δεν υπήρχαν πλέον χρηματοδότες.

 

Η Ελληνική Σχολή ξανάρχισε τη λειτουργία της το1834 στα κτήρια που βρίσκονταν γύρω από την εκκλησία της Αγίας Νάπας. Ήταν μία τριτάξια σχολή ημιγυμνασιακού επιπέδου που για την τότε εποχή εθεωρείτο αρκετή μόρφωση αυτή που πρόσφερνε. Στα 1843 κτίστηκαν πάνω από τα υφιστάμενα κτήρια, γύρω από την Αγία Νάπα, νέοι χώροι όπου σ’ αυτούς μεταφέρθηκε η Ελληνική Σχολή, ενώ στο ισόγειο παρέμεινε το Δημοτικό Σχολείο που λειτουργούσε ως Αλληλοδιδακτικό (σ’ αυτή τη μέθοδο διδασκαλίας δίδασκαν τους νεώτερους μαθητές οι καλύτεροι παλαιότεροι).

 

Μετά από τους σεισμούς, το Φεβρουάριο του 1896, τα δύο κτήρια των σχολείων της Αγίας Νάπας κρίθηκαν ακατάλληλα και εγκαταλείφτηκαν. Μετακινήθηκαν σε διάφορους ιδιωτικούς χώρους όπως στα σπίτια του Κουρτελλαρίδη και του Θεοχάρη Σχίζα έναντι ενοικίου.

 

sxoleio-kompos.jpg

Το Α΄ Δημοτικό Σχολείο κτισμένο στα 1898. Στα αριστερά στο βάθος διακρίνεται η στέγη του Ελληνικού Γυμνασίου Λεμεσού, κτισμένου στα 1900, στην οδό Ανδρέα Θεμιστοκλέους, (πρώην Παλλάδος)

 

 

Μετά την αλλαγή της κατοχής από τους Τούρκους Οθωμανούς στους Βρετανούς, το 1878 άρχισαν να ευαισθητοποιούνται οι Ελληνικές Κυβερνήσεις, στο να βοηθήσουν την Ελληνική παιδεία της Κύπρου. Έτσι γύρω στη δεκαετία του 1890 πάρθηκε απόφαση να αναλάβει η Ελληνική Κυβέρνηση την εξολοκλήρου οικοδόμηση του κτηρίου του Ελληνικού Γυμνασίου Λεμεσού προσφέροντας το σημαντικό ποσό για τότε των 30.000δραχμών.

 

Ταυτόχρονα ανάλαβε και τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό αναθέτοντας την εργασία αυτή στον νομομηχανικό Αττικής Καλλία. Η όλη εργασία της οικοδόμησης του κτηρίου του Ελληνικού Γυμνασίου, ολοκληρώθηκε το 1900 όπου και έγιναν τα εγκαίνια του. Δίπλα από το κτήριο του Ελληνικού Γυμνασίου στην ανατολική του πλευρά, βρισκόταν ήδη κτισμένη η Α’ Αστική Σχολή που είχε κτιστεί το 1899 κατόπιν δωρεάς του Χατζηλοϊζή Μιχαηλίδη.

 

Μέρος της δωρεάς προήλθε από τη πώληση του ξενοδοχείου του «Ευρώπη», που βρισκόταν στο χώρο στάθμευσης του Εναερίου, στο Δήμο Λεμεσού έναντι του ποσού των £900. Το συνολικό κόστος οικοδόμησης του σχολείου ήταν £1200. Και τα δύο κτήρια κτίστηκαν στον γνωστό μεγάλο χώρο στάθμευσης της οδού Ανδρέα Θεμιστοκλέους ανατολικά της Α’ Δημοτικής Αγοράς. Περιβάλλονταν από έναν ωραίο πετρόκτιστο τοίχο, όπου πάνω απ’ αυτόν υπήρχαν σιδερένια κάγκελα.

 

Το Ελληνικό Γυμνάσιο Λεμεσού λειτούργησε μέχρι το 1953, διακόπτοντας τη λειτουργία του αφού άρχισε να λειτουργεί το Λανίτειο Ελληνικό Γυμνάσιο. Η Α’ Αστική Σχολή λειτουργούσε παράλληλα με τη Β’ Αστική Σχολή στην οδό Γλάδστωνος μέχρι και το 1954 όπου κατεδαφίστηκαν, δυστυχώς, μαζί με το Ελληνικό Γυμνάσιο. Ήταν μία εγκληματική πράξη η κατεδάφιση τους στερώντας τη Λεμεσό από δύο σημαντικά ιστορικά, πολιτιστικά και αρχιτεκτονικά κτήρια.

 

 

adamoskompos.jpg

Η σημερινή εξωτερική εμφάνιση του ιστορικού περιτοιχίσματος του Ελληνικού Γυμνασίου Λεμεσού.

 

 


Τμήμα του πέτρινου περιτοιχίσματος του Ελληνικού Γυμνασίου Λεμεσού

 

Κάποιος που είναι πολύ παρατηρητικός μπορεί να προσέξει ένα τμήμα πέτρινου περιτοιχίσματος με σιδερένια κάγκελα στην κορυφή του, στην νοτιοδυτική γωνία του χώρου στάθμευσης της οδού Ανδρέα Θεμιστοκλέους, ανατολικά της Α’ Δημοτικής Αγοράς (Μεγάλο Παντοπουλείο).

 

Μάλιστα στη βόρεια πλευρά του περιτοιχίσματος βρίσκεται σιδερένια καγκελόπορτα, που θα ήταν μία βοηθητική είσοδος-έξοδος προς τη πλευρά του Παντοπουλείου. Αυτό το τμήμα αποτελεί μέρος του συνολικού περιτοιχίσματος του Ελληνικού Γυμνάσιου Λεμεσού που βρισκόταν στο σημερινό χώρο στάθμευσης μαζί με το Α’ Δημοτικό Σχολείο που βρισκόταν ακριβώς δίπλα του στη ανατολική πλευρά.

 

Το τμήμα αυτό του περιτοιχίσματος αποτελεί ένα μνημιακό, ιστορικό δόμημα και θα πρέπει να διατηρηθεί αφού τύχει της επιβαλλόμενης φροντίδας, για να θυμίζει στους νεώτερους και παλαιότερους την ύπαρξη σ’ αυτό το χώρο, ενός φάρου του πολιτισμού και των γραμμάτων, του Ελληνικού Γυμνασίου Λεμεσού.


 

 

Read 234 times

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ (ΘΕΣΕΙΣ - ΑΠΟΨΕΙΣ)

Η διαδικασία των γεωτρήσεων

Η διαδικασία των γεωτρήσεων

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού Με αφορμή την έναρξη της διερευνητικής γεώτρησης από την κοινοπραξία ExxonMobil – Qatar Petroleum στο...

Πώς, πότε και γιατί στη Λεμεσό είχαμε Λατίνο Επίσκοπο

Πώς, πότε και γιατί στη Λεμεσό είχαμε Λατίνο Επίσκοπο

Το σχίσμα που επήλθε το 1054 μεταξύ της Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας επέφερε και ψυχρότητα στις σχέσεις της Παπικής Εκκλησίας...

O "Πορθητής" της Τουρκίας

O "Πορθητής" της Τουρκίας

Η δραστηριοποίηση του πλοίου - γεωτρύπανου στην νοτιοανατολική Μεσόγειο βρίσκεται προ των πυλών και η διαδικασία για την πρώτη του...