A+ R A-
18 December 2018

Friday, 28 September 2018 10:03

Και το όνομα αυτής Λεμεσός!

Η πόλη της Λεμεσού υπήρξε γνωστή με πολλές ονομασίες κατά την πάροδο των αιώνων ενώ υπάρχει και πλήθος παραφθορών καθώς και προσωνυμιών της πόλης. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα δείχνουν ότι υπήρχε οικισμός στην περιοχή παρ’όλα αυτά οι αρχαίοι συγγραφείς δεν αναφέρουν τίποτα για την ίδρυση της πόλης της Λεμεσού. Οι επικρατούσες όμως απόψεις περί του ονόματος της πόλεως επεξηγούνται ετυμολογικά στην ελληνική αφού ήταν η γλώσσα που μιλούσε το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Κύπρου από αρχαιοτάτων χρόνων.


 

 

Η πόλη αναφέρεται στην ιστορία κατά την πρώιμη βυζαντινή περίοδο με το όνομα Νέα Πόλις (Νεάπολη). Η αρχαία Αμαθούς ήταν προφανώς η Παλαιά Πόλις. Κατά τα βυζαντινά χρόνια γίνεται η έδρα του Βυζαντινού επισκόπου και αναφέρεται στις πήγες με τις ονομασίες Θεοδοσιάς ή Θεοδοσιανή.

 

Μια επικρατούσα άποψη υποστηρίζει πως η Λεμεσός πήρε το όνομα της ως παράφραση της λέξης Ανάμεσος διότι η πόλη βρισκόταν ανάμεσα στα δύο αρχαιά βασίλεια, αυτό της Αμαθούντας και αυτό του Κουρίου.

 

3_medieval_map_Limisso.jpg

 

Μίαν άλλη ονομασία για τη Λεμεσό συναντάμε στην Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος που έλαβε χώρα στην Χαλκηδόνα το 451 μ.Χ., όπου αναφέρεται ότι ο Επίσκοπος της Θεοδοσιανής καθώς επίσης και οι Επίσκοποι της Αμαθούντας και της Αρσινόης συνέβαλαν στην ίδρυση της πόλης τότε γνωστή ως Νεμεσσός.

Οι πηγές μαρτυρούν ότι η πόλη της Λεμεσού/Νεμεσσού προϋπήρχε της Φραγκικής κατάκτησης, αφού τον 10ο αιώνα μ.Χ. ο Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος, ο τέταρτος αυτοκράτορας της δυναστείας των Μακεδόνων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αναφέρεται στην πόλη με την ονομασία Νεμεσσός. Με την ιδιά ονομασία αναφέρεται και από την Άννα Κομνηνή, (1083 - 1153) Βυζαντινή πριγκίπισσα, ιστορικό και ιατρό, και μια από τις σημαντικότερες μορφές της πνευματικής ζωής της αυτοκρατορίας.

 

Επιπλέον για το ίδιο όνομα, μια άλλη βυζαντινή παράδοση, αναφέρει το όνομα Νεμεσός (με ένα σίγμα) και ότι αυτό προήλθε από ένα σημαντικό ιερό της Νεμέσεως των ελληνορωμαϊκών χρόνων. Η Νέμεσις κόρη της Νύχτας ήταν η θεότητα και προσωποποίηση της «Θείας Δίκης». Το αρχικό μόρφημα Νεμεσός που αποδίδεται στο ιερό της Νεμέσεως και εικάζεται ότι βρισκόταν στην περιοχή του Αγίου Τύχωνα, χρήζει βέβαια μελέτης όπως και η έναρξη της λατρείας της Νεμέσεως στην Κύπρο.

 

Αυτή η θεωρία για την ονομασία Νεμεσός/Νεμεσσός οδηγεί ίσως στην παράφραση Λεμεσός. Εφόσον ο τύπος Λεμεσός μαρτυρείται μετά την έλευση των Φράγκων εύλογα όπου το Ν από το Νεμεσσός μετατρέπεται σε Λ, οφείλεται καθαρά στην προφορά των κατακτητών. Σημειωτέο ότι στα φραγκικά κείμενα αναγράφεται το Νεμεσσός και με δύο s. Ας αναλογιστούμε το τοπωνύμιο Limassol (Lemesos) με δυο ss που είναι σε χρήση μέχρι και σήμερα. Η πόλη της Λεμεσού γίνεται γνωστή με αυτή την ονομασία, Limisos, από τον 12ο αιώνα μ.Χ. και συγκεκριμένα κατά την τρίτη Σταυροφορία, το 1191, όταν ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος, βασιλιάς της Αγγλίας, πορευόμενος προς απελευθέρωση των Αγίων Τόπων, έφθασε στην Κύπρο.

 

Σύμφωνα δε με τον ιστορικό Αντρέα Μακρίδη, το όνομα της πόλης έχει τη ρίζα του στο Λιμνησσός. Το έτυμό της λέξεως δεν προέρχεται από το λιμήν (λιμάνι), αλλα από τις κοντινές λίμνες (βλ.Ακρωτήρι). Μέχρι σήμερα η επικρατέστερη άποψη ήταν ότι η πόλη πήρε το όνομα της από το Ανάμεσο, σε παράφραση Νεμεσσός, διότι βρισκόταν ανάμεσα στα δυο βασίλεια. Προτάθηκε όμως και μια δεύτερη άποψη, ότι η Λεμεσός πήρε το όνομα της γιατί ήταν παρακείμενη σε λίμνες.

 


Μία ενδιαφέρουσα και σπάνια πληροφορία για τη πόλη αναφέρεται το 1533 στα Ημερολόγια του Βενετού χρονογράφου Marino Sanuto (I Diarii di Marino Sanuto).

Η σημασία της ιστορικής είδησης έγκειται στο ότι η Λεμεσός απαντάται ως Bericaria, γεγονός που μαρτυρεί ότι η ανάμνηση της άφιξης του Άγγλου βασιλιά στη Λεμεσό καθώς και η τέλεση των γάμων του με την Ισπανίδα πριγκίπισσα Βερεγγάρια το 1192, υπήρξε τόσο ισχυρή, ώστε η πόλη της Λεμεσού να αποκαλείται σε ένα βενετικό κείμενο, Βερεγγάρια!


 

 

 

1536592275185_2.png

Γράφει η Δρ Αννίτα Αντωνιάδου, Ακαδημαϊκός, Επιστημονικός Συνεργάτης

 

Read 763 times

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ (ΘΕΣΕΙΣ - ΑΠΟΨΕΙΣ)

Η Λεμεσός δεν ήταν ποτέ μια κουκίδα στον χάρτη

Η Λεμεσός δεν ήταν ποτέ μια κουκίδα στον χάρτη

Δρ Αννίτα Αντωνιάδου, Ακαδημαϊκός, Επιστημονικός Συνεργάτης Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εμφάνιση της Λεμεσού σε αρχαίους χάρτες, άλλοτε ως Limasol, Limiso, κι άλλοτε...

Προϋπολογισμός 2019: Ζητείται όραμα!

Προϋπολογισμός 2019: Ζητείται όραμα!

Γιώργος Τ. Γεωργίου, Επαρχιακός Γραμματέας ΑΚΕΛ Λεμεσού-Βουλευτής Η συζήτηση και έγκριση του Προϋπολογισμού του κράτους αποτελεί κορυφαία πολιτική πράξη. Ο...

Απόκτηση Στέγης: Δικαίωμα και όχι προνόμιο

Απόκτηση Στέγης: Δικαίωμα και όχι προνόμιο

Γιώργος Τ. Γεωργίου, Επαρχιακός Γραμματέας ΑΚΕΛ Λεμεσού-Βουλευτής Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο αυξάνεται το χάσμα πλούσιων και φτωχών...