A+ R A-
21 May 2018

Thursday, 17 May 2018 10:15

Η παθογένεια των εργασιακών σχέσεων στο δημόσιο τομέα

Από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι εκάστοτε κυβερνήσεις επέλεξαν, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, να εφαρμόσουν ένα σύστημα εργασιακών σχέσεων στο οποίο οι όροι και συνθήκες απασχόλησης των εργαζομένων να τυγχάνουν διαπραγμάτευσης μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων. Όπως είναι γνωστό, οι διαπραγματεύσεις αυτές καταλήγουν σε συμφωνίες οι οποίες συνομολογούνται μεταξύ εργοδοτών και συντεχνιών και ονομάζονται συλλογικές συμβάσεις.

 

Το πιο πάνω σύστημα εργασιακών σχέσεων αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά πάνω στην οποία στηρίχθηκε το οικονομικό θαύμα του Κυπριακού Κράτους από το 1960 και εντεύθεν. Αρχικά, το 1960, έδωσε ώθηση στην ανάπτυξη του νέου κράτους, το 1974, βοήθησε στο να ξεπεραστεί ο σκόπελος της τουρκικής εισβολής και, πρόσφατα, μας ενίσχυσε την προσπάθειά μας να ξεπεράσουμε την οικονομική κρίση. Το πλεονέκτημα του συστήματος αυτού είναι το γεγονός ότι έχει την ευελιξία να προσαρμόζεται στις εκάστοτε μακροοικονομικές και μικροοικονομικές συνθήκες.

 

Εκ γενετής όμως, στο πιο πάνω υγιές σώμα των Κυπριακών εργασιακών σχέσεων αφέθηκε να δημιουργηθεί ένα καρκίνωμα. Το καρκίνωμα αυτό είναι ένα μέρος της αγοράς εργασίας όπου δεν εφαρμόζονται οι ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις. Το κομμάτι αυτό είναι ο δημόσιος τομέας: ο τομέας δηλαδή όπου εργοδοτούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι σε Υπουργεία, συμπεριλαμβανομένων των Τμημάτων και Υπηρεσιών τους καθώς και σε Ανεξάρτητες Υπηρεσίες του Κυπριακού κράτους.

 

Έτσι και ενώ ο ιστός που ονομάζεται συλλογικές διαπραγματεύσεις αναπτύχθηκε ραγδαία στον ιδιωτικό τομέα εξυπηρετώντας την οικονομία, στο δημόσιο τομέα η φορά ανάπτυξής του ήταν αντίστροφή. Από την ανεξαρτησία, θεωρήθηκε λανθασμένα ότι το κράτος πρέπει να έχει το πάνω χέρι σε σχέση με τη ρύθμιση των όρων και συνθηκών απασχόλησης στο δημόσιο τομέα. Η θεώρηση αυτή ρίζωσε εντός του νέου κράτους παρά το γεγονός ότι είχε τις ρίζες της στην αποικιοκρατία η οποία ως αυταρχικό καθεστώς εφάρμοζε με άμεσο ή έμμεσο τρόπο τις μονομερείς αποφάσεις του στέμματος στα εργασιακά δρώμενα του τόπου.

 

Ως εκ των πιο πάνω, οι εργαζόμενοι, μέσω των συντεχνιών τους, περιορίστηκαν σε διαβούλευση και όχι σε διαπραγμάτευση με την εργοδοτική πλευρά. Διαχρονικά, η παρωχημένο αυτή κατάσταση αντί εκσυγχρονίζεται συνεχώς επιδεινώνεται. Η διαβούλευση της αγγλοκρατίας αντί να διανθίζεται σταδιακά με τις πιο δημοκρατικές διαδικασίες της διαπραγμάτευσης, με τα χρόνια, «εμπλουτίστηκε» με περισσότερες μονομερείς αποφάσεις της εργοδοσίας. Όπως είναι αναμενόμενο, η ευχέρεια των εκάστοτε κρατούντων για έκδοση μονομερών αποφάσεων αποτέλεσε και αποτελεί μέσο χειραγώγησης των πολιτών με τελικό σκοπό τη ψηφοθηρία. Έτσι, καταντήσαμε όπως οι εργασιακές σχέσεις του δημόσιου τομέα λειτουργούν ανάλογα με τις πολιτικές συνθήκες και τις εκάστοτε φιλοδοξίες των πολιτικών.

 

Σήμερα, το επίσημο σύστημα εργασιακών σχέσεων στο δημόσιο τομέα περιορίζεται στο πλαίσιο της διαβούλευσης ενώπιον της Μικτής Επιτροπής Προσωπικού, γνωστής με τα αρχικά ΜΕΠ. Φυσικά, ακόμη και η υποτυπώδης διαβούλευση που διεξάγεται ενώπιον της, στις πλείστες περιπτώσεις παρακάμπτεται, με αποτέλεσμα τα εργασιακά των δημοσίων υπαλλήλων να αποφασίζονται μονομερώς από κρατικούς φορείς όπως είναι η Βουλή των Αντιπροσώπων και οι Υπουργοί. Οι φορείς αυτοί νομιμοποιούν τις αποφάσεις τους επικαλούμενοι την πραγματοποίηση άτυπων διαβουλεύσεων με κάποιες Συντεχνίες.

 

Τα πιο πάνω αποτελούν σχήμα οξύμωρο για ένα κράτος το οποίο προωθεί και ισχυρίζεται ότι είναι υπέρμαχος των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Από τη μια, στον ιδιωτικό τομέα προωθεί και έχει ως προτεραιότητά του τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, αλλά όταν πρόκειται για τα του οίκου του θεωρεί ότι, ως εργοδότης πλέον, πρέπει να αποφασίζει μονομερώς για τα εργασιακά.

 

Στη βάση των πιο πάνω, είναι καιρός, όπως το Κράτος να λάβει αποφάσεις σε σχέση με τη δημόσια υπηρεσία. Είναι καιρός, η Μικτή Επιτροπή Προσωπικού να μετεξελιχθεί σε ένα όργανο πραγματικής διαπραγμάτευσης και σύναψης συλλογικών συμβάσεων μεταξύ του κράτους και των εργαζομένων. Είναι καιρός, όπως το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού, ως το αρμόδιο κυβερνητικό Τμήμα, εγκύψει επί του θέματος και να εισηγηθεί λύσεις που να ενισχύουν τη συλλογική διαπραγμάτευση στο δημόσιο τομέα.

 

Η Ανεξάρτητη Συντεχνία Δημοσίων Υπαλλήλων Κύπρου (ΑΣΔΥΚ) επείγεται για λύσεις. Οι λύσεις αυτές πρέπει να είναι σύγχρονες. Πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους εργαζόμενους οι οποίοι μέσω των Συντεχνιών τους πρέπει να είναι ισότιμοι εταίροι με το κράτος κατά τη συλλογική διαπραγμάτευση. Επίσης, το κράτος οφείλει να λάβει υπόψη τη βούληση των ολοένα και αυξανόμενων μελών των ανεξάρτητων συντεχνιών του δημόσιου τομέα τα οποία διεκδικούν τη θέση που τους ανήκει.

 

Ξένιος Μάμας

Μέλος Δ.Σ. ΑΣΔΥΚ

 

Read 277 times

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ (ΘΕΣΕΙΣ - ΑΠΟΨΕΙΣ)

Η παθογένεια των εργασιακών σχέσεων στο δημόσιο τομέα

Η παθογένεια των εργασιακών σχέσεων στο δημόσιο τομέα

Από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι εκάστοτε κυβερνήσεις επέλεξαν, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, να εφαρμόσουν ένα σύστημα εργασιακών...

Κυπριακό: Ώρα Πατριωτικής Ευθύνης!

Κυπριακό: Ώρα Πατριωτικής Ευθύνης!

Το ναυάγιο των συνομιλιών στη Διάσκεψη του Γκραν Μοντανά αποδεικνύεται πολύ αρνητικό για την Κύπρο και το λαό μας. Δυστυχώς...

Τα σύνορα μας είναι στην Κερύνεια ή στα Οδοφράγματα;

Τα σύνορα μας είναι στην Κερύνεια ή στα Οδοφράγματα;

Μετά την παράνομη Τουρκική εισβολή, σε όλους της διόδους προς την κατεχόμενη γη μας στήθηκαν από την Εθνική Φρουρά οδοφράγματα...