A+ R A-
25 November 2017

Monday, 14 August 2017 08:11

Τα κόκκινα, η Ελλάδα και η Τουρκία

Προσπαθούμε να αντιληφθούμε γιατί το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας εν έτει 2017 παρεμβαίνει τόσο άτσαλα σε θέματα που αφορούν την Κύπρο, προκαλώντας την αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ και βεβαίως πυροδοτώντας σχόλια και αντιπαραθέσεις με αιχμή του δόρατός τους κάθε λογής εγκλωβισμένους στο παρελθόν. Μιλάμε για τις εκδηλώσεις στα Κόκκινα, οι οποίες τα τελευταία χρόνια πραγματοποιούνται διά της παρουσίας πολλών Τ/Κ, οι οποίοι διέρχονται από το οδόφραγμα του Κάτω Πύργου για να τιμήσουν τους νεκρούς που είχαν κατά τη διάρκεια των διακοινοτικών συγκρούσεων του 1964. Την ίδια περίοδο και οι Ε/Κ τιμούν τους δικούς τους νεκρούς στην περιοχή.

 

Το ελληνικό υπουργείο επέλεξε να σημειώσει την παρουσία του κ. Ακιντζί σε αυτές τις εκδηλώσεις, αναγνωρίζοντάς τον εμμέσως πλην σαφώς ως μέρος του προβλήματος, σπεύδοντας να καταδικάσει και την Τουρκία, αναφέροντας ότι στα Κόκκινα για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν χημικά όπλα, υπονοώντας τις βόμβες ναπάλμ. Για να απαντήσει βεβαίως το τουρκικό ΥΠΕΞ παραθέτοντας νέες ιστορικές ανακρίβειες γύρω από τους υποκινητές των γεγονότων.

 

Οφείλουμε να πούμε ότι τα γεγονότα του 1963-64 προκάλεσαν την πρώτη σοβαρή πληγή στο νεότευκτο σώμα της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις δύο εγγυήτριες δυνάμεις Ελλάδα και Τουρκία είτε διά των επελάσεων τους στα τ/κ χωριά των Κόκκινων είτε διά των βομβαρδισμών τους σε ε/κ χωριά της Τηλλυρίας να έχουν σημαντικό μερτικό στην αρνητική εξέλιξη των πραγμάτων.

 

Η αφορμή

 

Η κρίση των Κοκκίνων είχε ως αφορμή την απόπειρα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου να αλλάξει τα 13 σημεία του συντάγματος της Ζυρίχης το 1963. Στις 20 Δεκεμβρίου του 1963 σημειώθηκαν συγκρούσεις με 3 νεκρούς στη Λευκωσία, με τους Τ/Κ υπουργούς και δημοσίους υπαλλήλους στη συνέχεια να αποχωρούν από την κυβέρνηση και τους Τ/Κ πολίτες να εγκαθίστανται σε θύλακες σε διάφορα μέρη της Κύπρου. Την 1 Ιανουαρίου 1964 ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος δήλωσε ότι οι συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου είχαν πάψει να ισχύουν και ότι οι Ελληνοκύπριοι θα επεδίωκαν την εκπλήρωση των εθνικών τους στόχων στη βάση της αρχής της αυτοδιάθεσης. Ο Τ/Κ ηγέτης Κουτσιούκ στη συνέχεια κήρυξε τη διχοτόμηση. Στις 12 Φεβρουαρίου 1964 είχαμε νέες διακοινοτικές συγκρούσεις στη Λεμεσό κοντά στο λιμάνι, με το οποίο συνόρευε ο τ/κ θύλακας της πόλης, με άλλους 16 νεκρούς. Συνολικά από τα γεγονότα του 1963 -64 έχασαν τη ζωή τους 364 Τ/Κ, ενώ άλλοι 209 αγνοούνται, ποσοστό που αντιστοιχούσε στο 0,6% του συνόλου του τ/κ πληθυσμού. Κατά την ίδια περίοδο είχαμε 174 Ε/Κ νεκρούς και 41 αγνοουμένους, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της UNFICYP.

 

Οι θύλακες

 

Στους τ/κ θύλακες από έναν πληθυσμό γύρω στις 115.000 μετακινήθηκαν αρχικά 25.000 Τ/Κ, οι οποίοι εγκατέλειψαν τα χωριά τους, τα σπίτια και τις περιουσίες τους. Στη συνέχεια υπό την καθοδήγηση Τούρκων αξιωματικών, οι θύλακες που περιορίζονταν στις πόλεις της Λευκωσίας -Λεμεσού - Λάρνακας και Πάφου αυξήθηκαν. Στο βόρειο τμήμα του νησιού σχηματίστηκαν σταδιακά 6 μεγάλοι θύλακες, οι οποίοι αποτελούσαν το 5% της επικράτειας, αλλά φιλοξενούσαν πάνω από το 50% του τουρκοκυπριακού πληθυσμού. Ο μεγαλύτερος ήταν αυτός της Λευκωσίας - Αγύρτας, ο οποίος ξεκινούσε από τη βόρεια Λευκωσία και περιλάμβανε αρκετά από τα κοντινά τουρκικά χωριά που εκτείνονταν στις νότιες παρυφές του Πενταδακτύλου. Στα τέλη του 1960 κατοικούσαν σε αυτόν 30 έως 40 χιλιάδες Τουρκοκύπριοι, αρκετοί εκ των οποίων πρόσφυγες από μεικτά χωριά. Ο θύλακας του Τζιάους ήταν ο δεύτερος σε έκταση και σημασίας θύλακας και σχηματίστηκε το 1969. Φιλοξενούσε 6 έως 8 χιλιάδες κατοίκους και εκτεινόταν μεταξύ των επαρχιών Λευκωσίας και Αμμοχώστου από τις παρυφές του Πενταδακτύλου μέχρι την επαρχιακή οδό, που συνέδεε τις δύο πόλεις. Άλλοι σημαντικοί θύλακες ήταν αυτοί της Γαληνόπορνης στην Καρπασία, της Λεύκας στα βορειοδυτικά του νησιού, καθώς και οι θύλακες Κοκκίνων και Λιμνίτη, οι οποίοι είχαν στην πλειονότητά τους συγκροτηθεί κατά τις πρώτες διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963-1964. Στους θύλακες αυτούς, τον έλεγχο είχαν οι Τ/Κ που υπάγονταν υπό τη διοίκηση Τούρκου διοικητή με τις αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας να μην έχουν καθόλου πρόσβαση και έλεγχο. Η δημιουργία των θυλάκων αποτέλεσε και την πρώτη διχοτόμηση της Κύπρου.

 

Οι συνθήκες διαβίωσης

 

Όπως αναφέρει στη μεταπτυχιακή του εργασία «Η πολιτική οργάνωση των Τουρκοκυπρίων από τους θύλακες έως την εισβολή» ο Γιώργος Λιμαντζάκης, «η κατάσταση στο εσωτερικό των θυλάκων ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς μεγάλοι αριθμοί Τουρκοκυπρίων φιλοξενούνταν σε παραπήγματα που χτίστηκαν με τη βοήθεια της Ερυθράς Ημισελήνου και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR). Τα αναπτυξιακά έργα στους θύλακες σταμάτησαν εντελώς, καθώς δεν επιτρεπόταν η είσοδος κυβερνητικών υπαλλήλων και συνεργείων σε αυτούς, ενώ η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν η κυβέρνηση επέβαλε περιορισμούς στις συναλλαγές με τους «αυτοαποκλεισθέντες», απαγορεύοντας την εισαγωγή στους θύλακες οικοδομικού σιδήρου και τσιμέντου που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή οχυρωματικών έργων, καθώς και άλλων «στρατηγικής σημασίας» υλικών, όπως μηχανολογικά εξαρτήματα, χημικά προϊόντα πετρελαιοειδή κ.ά. Με τον καιρό, πολλοί από αυτούς τους περιορισμούς έγιναν χαλαρότεροι και οι περισσότεροι καταργήθηκαν οριστικά τον Μάρτιο του 1968. Παρά τη σταδιακή άρση του αποκλεισμού, οι Ελληνοκύπριοι συνέχισαν να μην έχουν πρόσβαση στους θύλακες, καθώς γι’ αυτό απαιτούνταν η άδεια της Τουρκοκυπριακής διοίκησης, την οποία δεν ζητούσαν γιατί με αυτόν τον τρόπο θα αναγνώριζαν την εξουσία της. Αντιθέτως, οι Τουρκοκύπριοι που έμεναν στους θύλακες μπορούσαν να κυκλοφορούν ελεύθερα στην επικράτεια χωρίς περιορισμό, καθώς η κυβέρνηση εξακολουθούσε να τους θεωρεί πολίτες της. Χρησιμοποιώντας αυτήν τη δυνατότητα, χιλιάδες Τουρκοκύπριοι συνέχισαν να εργάζονται στις ελεύθερες περιοχές, παρότι χρειάζονταν σχετική άδεια από τη διοίκησή τους, η οποία έτσι ήλεγχε τις δραστηριότητές τους. Επιπλέον, το κράτος συνέχισε να παρέχει συντάξεις στους δικαιούχους που τηρούσαν τις διαδικασίες, καθώς και επιδόματα στους παραγωγούς που παρέδιδαν τα προϊόντα τους. Η κατάσταση στους θύλακες επιδεινώθηκε από τα περιοριστικά μέτρα που έλαβε η τουρκοκυπριακή ηγεσία, καθώς αναβίωσε η εκστρατεία «από Τούρκο σε Τούρκο» που είχε προωθηθεί και παλαιότερα, τη διετία 1957-58, και επιβλήθηκαν περιορισμοί στις εμπορικές -αλλά και φιλικές- συναλλαγές με τους Ελληνοκυπρίους, με αυστηρά πρόστιμα για τους παραβάτες. Το αποτέλεσμα ήταν ότι μεγάλο μέρος του οικονομικά ενεργού πληθυσμού των θυλάκων έμεινε άνεργο, κατάσταση που όξυνε την πόλωση και διευκόλυνε την επιβολή των αποφάσεων της Άγκυρας και των οργάνων της, τα οποία προβάλλονταν ως «ευεργέτες» και «σωτήρες», παρά το ότι ο αυταρχισμός των Τούρκων Μποζκούρτ (διοικητών) δημιούργησε κατά καιρούς τεράστια προβλήματα στις σχέσεις των Τ/Κ με την Τουρκία.

 

Τα Κόκκινα

 

Ο μοναδικός θύλακας με πρόσβαση στη θάλασσα ήταν ο θύλακας των Κοκκίνων στον οποίο περιλαμβάνονταν τα χωριά Κόκκινα, Μανσούρα και Λιμνίτης. Από τις αρχές του 1964 οι Τ/Κ κατά παράβαση των συνθηκών του 1960 άρχισαν να κουβαλούν από την Τουρκία βαρέα όπλα και άλλον εξοπλισμό. Στην Κύπρο αυτήν την περίοδο κατά παράβαση επίσης των συνθηκών Ζυρίχης - Λονδίνου μεταφέρεται και η ελληνική μεραρχία. Στις 9 Ιουλίου 1964 οι Τ/Κ επέκτειναν τα όρια του θύλακα των Κοκκίνων, καταλαμβάνοντας το στρατηγικής σημασίας ύψωμα Λωρόβουνος. Η Εθνική Φρουρά, η οποία οργανώθηκε άρον-άρον, ανέλαβε υπό την καθοδήγηση Ελλαδιτών αξιωματικών την εξάρθρωση του θύλακα. Στην περιοχή διεξήχθησαν σφοδρές μάχες μετά τις 4 Αυγούστου και προ της κατάληψης του θύλακος από τις ε/κ δυνάμεις η Τουρκία ξεκίνησε αεροπορικές επιδρομές στις 8 Αυγούστου, καθηλώνοντας τα ε/κ στρατεύματα. Ο θύλακας δεν κατελήφθη ποτέ, αποτελώντας από τότε μνημείο αντίστασης για τους Τ/Κ.

 

Παραβιάσεις

 

Η επιχείρηση στα Κόκκινα ήταν η αρχή του τέλους της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφού οι δύο εγγυήτριες δυνάμεις Ελλάδα και Τουρκία απέκτησαν ενεργή ανάμειξη στα εσωτερικά της Κύπρου πέραν αυτής που καθόριζαν οι συνθήκες.

 

Ελλάδα και Τουρκία, λίγα χρόνια μετά, παραβίασαν για δεύτερη φορά -κατάφωρα- τις συνθήκες Ζυρίχης - Λονδίνου. Χρησιμοποιώντας ανόητους Ε/Κ και ανόητους Τ/Κ έκαναν η μεν πρώτη, πραξικόπημα κατά της νόμιμης κυβέρνησης της Κύπρου, η δε δεύτερη, στρατιωτική εισβολή διά της οποίας επέβαλαν εθνοκάθαρση στο 37% του εδάφους της χώρας, ξεσπιτώνοντας 160.000 Ελληνοκυπρίους και προκαλώντας τον θάνατο στο 1% του συνολικού πληθυσμού της.

 

Μετά το 1974 η Ελλάδα επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί διά του «η Κύπρος αποφασίζει και η Ελλάδα συμπαρίσταται». Πότε όμως διά των αμυντικών δογμάτων, πότε διά των κοινών μιζών στην αγορά εξοπλισμών, πότε διά των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων, πότε διά των στρατευμάτων που παρανόμως έχει μεταφέρει στην Κύπρο και πάντοτε διά της παρουσίας της στην ηγεσία της Εθνικής Φρουράς, αφού τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων της χώρας διορίζει η Αθήνα, είναι πάντοτε παρούσα. Επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη μάλιστα και παρά το ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέλος της ΕΕ, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών φαίνεται ότι έχει τη δυνατότητα να καθορίζει σχεδόν πλήρως την πολιτική μας στο Κυπριακό, αφού η παρουσία του ΥΠΕΞ Νίκου Κοτζιά είναι καθόλα επιβλητική.

 

Η Τουρκία από την άλλη, μετά το 1974, έχει χωρίς προσχήματα τον πλήρη στρατιωτικό, πολιτικό και οικονομικό έλεγχο των κατεχομένων.

 

Η καταλυτική τους παρουσία

 

Αυτό διαφάνηκε τους τελευταίους μήνες στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που κατέληξαν σε αποτυχία στο Κραν Μοντανά. Με κάθε τρόπο ο κ. Κοτζιάς με τα άτυπα έγγραφα του στο Μοντ Πελεράν και ο κ. Τσαβούσογλου με την εμμονή του σε παραμονή των εγγυήσεων της Τουρκίας τίναξαν ίσως την τελευταία ευκαιρία λύσης του Κυπριακού προς όφελος όλων των Κυπρίων. Αυτές τις μέρες επιβεβαιώνεται του λόγου το αληθές, αφού στη διαδικασία του blame game ο Νίκος Αναστασιάδης έχει μεταμορφωθεί σε διερμηνέα του κ. Κοτζιά και ο Μουσταφά Ακιντζί του κ. Μεβλουτ Τσαβούσογλου.

 

Τα γεγονότα στα Κόκκινα πέρα από τις ανόητες ανακοινώσεις των 2 εγγυητριών χωρών έχουν βέβαια τη δική τους κυπριακή ιστορία. Εκατοντάδες Ε/Κ και Τ/Κ έχασαν άδικα τη ζωή τους και αυτούς τους ανθρώπους οφείλουν να τιμούν οι απλοί άνθρωποι των δύο κοινοτήτων για να θυμούνται από πότε ξεκίνησε η καταστροφή αυτής της χώρας. Δεν έχουν καμιά υποχρέωση να τιμούν ούτε τις υπό ελλαδική ηγεσία στρατιωτικές επιχειρήσεις στα Κόκκινα ούτε τους τουρκικούς βομβαρδισμούς. Οι δύο κοινότητες βέβαια, ενόσω δεν μπορούν να συνεννοηθούν, η τραγική τους ιστορία θα επαναλαμβάνεται.

 

Έχοντας τη δυνατότητα να κρίνουμε εκ των υστέρων, μπορούμε με ασφάλεια να διατυπώσουμε τη θέση ότι τα γεγονότα του 1963 και η απομόνωση των Τ/Κ δημιούργησαν το πρώτο τετελεσμένο και το πρώτο status quo στην Κύπρο. Η ε/κ ηγεσία τότε θεώρησε την κατάσταση αυτή προτιμητέα έναντι αυτής προ του 1963 και ότι ο χρόνος ήταν με το μέρος της. Αδυνατούσαν εν ολίγοις οι Ε/Κ να αντιληφθούν ότι η κατάσταση αποτελούσε συνταγματική εκτροπή και ότι το Κυπριακό παρέμενε σε εκκρεμότητα, καθώς επίσης ότι ο περιορισμός των Τουρκοκυπρίων στους θύλακες δεν θα μπορούσε να συνεχιστεί επ' άπειρον. Το 1963-64 η Τουρκία ήλεγξε μέσω των τ/κ θυλάκων το 8% του εδάφους της Κύπρου. Από το 1974, για να προστατεύσει τους Τ/Κ, κατέχει το 37% της επικράτειας.

 

Τα δεδομένα επί του εδάφους μιλάνε από μόνα τους. Το τραγικό είναι ότι ακόμη και μετά το 1974 πολλοί Ε/Κ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την τ/κ κοινότητα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

 

Πηγές:

 

  1. 1.Οι επιχειρήσεις Τηλλυρίας (4-8 Αυγούστου 1964), η πολεμική δράση της 31ΜΚ και ο στρατηγός Νικόλαος Ντερτιλής.
  2. 2.«Η πολιτική οργάνωση των Τουρκοκυπρίων από τους θύλακες έως την εισβολή», Γιώργος Λιμαντζάκης.
    3. Wikipedia: Civilian casualties and displacements during the Cyprus conflict.

 

Πηγή: http://politis.com.cy / Διονύσης Διονυσίου

 

Read 205 times

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ (ΘΕΣΕΙΣ - ΑΠΟΨΕΙΣ)

Κέντρο Νεότητος στη Λεμεσό παραμένει κλειστό εδώ και 7 χρόνια, λόγω γραφειοκρατίας

Κέντρο Νεότητος στη Λεμεσό παραμένει κλειστό εδώ και 7 χρόνια, λόγω γραφειοκρατίας

Ένα κορίτσι λιποθύμησε στη μέση του δρόμου απο χρήση ναρκωτικών - πως θα αποφύγουμε παρόμοια περιστατικά. Πολλές φορές γονείς δεν...

Οι ανάγκες του δημοσίου αυξάνονται, αυξάνεται και το κόστος

Οι ανάγκες του δημοσίου αυξάνονται, αυξάνεται και το κόστος

Μία μετά την άλλη, οι ανεξάρτητες υπηρεσίες του κράτους, αλλά και αρκετά υπουργεία και ημικρατικοί οργανισμοί, παρελαύνουν στην Επιτροπή Οικονομικών...

Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων του Παιδιού

Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων του Παιδιού

Από το 1989 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών καθιέρωσε την 20η Νοεμβρίου ως την Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού....