A+ R A-
23 November 2017

Friday, 14 July 2017 09:13

Σκέψεις γύρω από ένα κύκλο διαλέξεων που έγιναν για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Βασίλη Μιχαηλίδη

Το Πανεπιστήμιο του Πολίτη, ο Δήμος Λεμεσού και το Πανεπιστήμιο Frederick διοργάνωσαν ένα κύκλο διαλέξεων από συγγραφείς και ερευνητές.

Μερικές διαλέξεις ήταν εξαιρετικές, γιατί εκτός από τα γνωστά βιογραφικά έφεραν σε φως και άγνωστες πτυχές από τη ζωή του ποιητή.

 

Εγώ θα ασχοληθώ με τα παρατράγουδα και τις παραφωνίες που κατέληξαν σε διαφωνίες και προβληματισμούς.

 

Δηλώνω εξ αρχής ότι δεν έχω πρόθεση να έλθω σε διαμάχη με άλλους ερευνητές (γι’ αυτό θα αποφύγω αναφορά σε ονόματα) αλλά απλά θέλω να προβληματίσω για να βγει πιο σωστή εικόνα του Εθνικού μας ποιητή.

 

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι μερικοί χαρακτηρίζουν σαν προσωπικά τους ευρήματα διάφορα γεγονότα, χωρίς αναφορά στην πηγή, ενώ αυτά είναι καταγεγραμμένα από παλαιότερους και με αναφορές στις πηγές.

 

Οι πηγές που όλοι μας αντλήσαμε ήταν από πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του ποιητή που έδωσαν οι:

 

  • Γιάννης Λεύκης, Γιάννης Κατσούρης, Αντώνης Ινδιάνος, Γλαύκος Αλιθέρσης, Β. Τατάκης, Ν. Κρανιδιώτης, Π. Κριναίος, Ν. Κληρίδης, Τ. Ανθίας, Κ. Προυσής, Κ. Καραμάνος, Γ.Κ. Παπαδόπουλος, Γιαγκουλλής, Κ. Πηλαβάκης, Α. Κουδουνάρης, Κ. Λάμαχος, Κ. Χρυσάνθης, Σ. Λαζαρίδης, Κλ. Μυριανθόπουλος, Γ. Κηπιάδης, Κ. Χαραλαμπίδης και άλλοι.

 

  • Περιοδικά: Πάφος, Κυπριακά Γράμματα

 

  • Εφημερίδες: Κήρυξ, Αλήθεια, Σάλπιγξ, Κυπ. Φύλαξ και άλλες

 

  • Πρακτικά του Δήμου Λεμεσού

 

  • Πρώτος εδημοσίευσε πρακτικά το 1937 ο Γιάννης Λεύκης στο βιβλίο του «Β.Μ. ο ποιητής της Κύπρου».

 

  • Βέβαια ο Γ. Λεύκης ήταν η μεγάλη δεξαμενή που όλοι αντλήσαμε. Ακολούθησαν και άλλοι.

 

Προσωπικά εδιάβασα όλα τα πιο πάνω και τα μόνα που προσέφερα ήταν το ιστορικό για τον «Καφκάν του Κατακλυσμού» όπως μου τον είπεν και τον ηχογράφησα ο Παύλος Μέσης πριν 50 χρόνια και μερικά ανέκδοτα που άκουσα από τον Χριστάκη Πιερίδη για τον Β. Μιχαηλίδη.

 

Ένας ομιλητής για μισήν περίπου ώραν μας εξηγούσε ποιο είναι σωστό σχετικά με το «όντας» και «όντες». Αυτό βέβαια αμφιβάλλω αν ενδιέφερε έναν στους χίλιους ακροατές.

 

Καμιά σημασία δεν έχει αν είναι όντας ή όντες. Εδώ είναι άξιον αναφοράς ότι ο ποιητής έδινε τα γραφόμενά του στο δάσκαλο τον Αριστοτέλη Πηλαβάκη προς διόρθωση αφού είναι γνωστόν ότι οι γραμματικές γνώσεις του Β.Μ. ήταν πολύ περιορισμένες.

 

Ακούσαμε επίσης και το εξής: Ο Β.Μ. στη Λάρνακα είχεν ερωτικές σχέσεις με την μάνα του Λιπέρτη την Κοκονού και ότι είχαν και εξώγαμο ονόματι Σαλισβουρή που απέθανε φυματικός. Τέτοιες «αποκαλύψεις» (χωρίς αναφορά στην πηγή και διασταύρωση) δεν είναι σοβαρές και αδικούν τον ποιητή.

 

Άλλος ομιλητής – άκουσον, άκουσον – υπεστήριξε ότι ο Β.Μ. μπορεί να μην είχε σαρκικές επαφές και μάλλον θα ήταν ανίκανος.

 

Πόθεν αυτό συνάγεται; Ερώτησα.
Η απάντηση ήταν από τα ποιήματά του.
Μα ο Β.Μ. ήταν θαμώνας καφενείων, ταβερνών, καμπαρέ, πορνείων, χαρτοπαικτικών λεσχών, όπως φαίνεται από το πιο κάτω ποίημα.

 

Διαβάζω στο ποίημά του:

 

«Στη φωτιά τα καφενεία στάχτη τα ποτοπωλεία
στάχτη και καπνός να γίνουν μέθη, τζόγος και πορνεία
πούναι άρπαγες της τζέπης, πούναι πρόξενοι αργείας
και φονιάδες της υγείας»

(Γιάννης Λεύκης, Β.Μ. ο ποιητής της Κύπρου σελ. 35)

 

Για να μιλά έτσι ο ποιητής θα πει ότι όλα αυτά τα έπραξε.

 

Αλλού, σε γράμμα του προς τον νεαρό Μιχάλη Η. Μιχαηλίδη που τότε σπούδαζε στη Βηρυτό γράφει στο ποίημα για τον σεισμό.

 

«... τζιαι εβουρούσαν ούλλοι τζι ούλλες
όξω με τα νυκτικά τους
έθελες να δεις κουτάλες τζαι βυζούδκια
τζαι ζαμπούες / πούθελες να πεις Θεέ μου
άφης με να τα δακκάσω / ...»

 

Και ακόμα τι να πει ένας για τα μυλλωμένα του...
Μα είναι δυνατόν να ήταν ο άνθρωπος αυτός ανίκανος;

 

Άλλος ομιλητής υπεστήριξεν ότι οι έρωτες του Β.Μ. ήταν τραγικοί.

 

Κατά την ταπεινή μου γνώμη και άλλων ερευνητών ήταν ανεκπλήρωτοι.

 

Ο μεν πρώτος έρωτας με την Σκαλιωτού την Ευγενία Μπαρτζίλη (Γιουζενή) ήταν μάλλον πλατωνικός.
Αντάλλαξαν απλά μερικές κουβέντες (βλέπε Γ. Λεύκης).

 

Αυτή αρεσκόταν να φλερτάρει και με άλλους σαν πεταλούδα πετώντας από ρόδο σε ρόδο. Τελικά παντρεύτηκε ένα πλούσιο Αρμένη έμπορο και έφυγε από το νησί.

 

Όσο για τη δεύτερη που οι ρομαντικοί και οι γριούλες τον ήθελαν ερωτευμένο με την Ευτέρπη Η. Μιχαηλίδη (κατά 13 χρόνια μικρότερή του) αυτός κι αν ήταν ανεκπλήρωτος έρωτας αλλά μόνο από την πλευρά του Β.Μ.

 

Άρα που είναι το «τραγικοί έρωτες»;

 

Τέτοιοι υπήρξαν του Καρυωτάκη με την Πολυδούρη και στα έργα του Ξενόπουλου (Κόκκινος βράχος κτλ).

 

Βέβαια, οι ανεκπλήρωτοι έρωτες πάντα αφήνουν πληγές αλλά δεν είναι κατ’ ανάγκη τραγικοί.

 

Σέβομαι κάθε αντίθετη άποψη κάθε ερευνητή, αλλά το να λέγει κάποιος γεγονότα απλά για λόγους εντυπωσιασμού χωρίς να τεκμηριώνει είναι τουλάχιστον προσβολή στη μνήμη του ποιητή.

 

Τελειώνω λέγοντας ότι οι υπεύθυνοι που καλούν ομιλητές σε εκδηλώσεις να επιλέγουν και να μην δίνουν βήμα σε ανθρώπους που ασχολούνται με τα κουτσομπολιά του τύπου «Ο Β.Μ. είχεν ερωτικές σχέσεις με την μάνα του Λιπέρτη ή ότι ο Β.Μ. ήταν ανίκανος» απλώς για να «κατσιαρίζουν».

 

Τέτοια είπαν άνθρωποι με πτυχία και διδακτορικά...

Έλεος! Λίγη ντροπή δεν βλάπτει.

 

Θωμάς Μιχαηλίδης

Ερευνητής

 

Read 757 times

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ (ΘΕΣΕΙΣ - ΑΠΟΨΕΙΣ)

Κέντρο Νεότητος στη Λεμεσό παραμένει κλειστό εδώ και 7 χρόνια, λόγω γραφειοκρατίας

Κέντρο Νεότητος στη Λεμεσό παραμένει κλειστό εδώ και 7 χρόνια, λόγω γραφειοκρατίας

Ένα κορίτσι λιποθύμησε στη μέση του δρόμου απο χρήση ναρκωτικών - πως θα αποφύγουμε παρόμοια περιστατικά. Πολλές φορές γονείς δεν...

Οι ανάγκες του δημοσίου αυξάνονται, αυξάνεται και το κόστος

Οι ανάγκες του δημοσίου αυξάνονται, αυξάνεται και το κόστος

Μία μετά την άλλη, οι ανεξάρτητες υπηρεσίες του κράτους, αλλά και αρκετά υπουργεία και ημικρατικοί οργανισμοί, παρελαύνουν στην Επιτροπή Οικονομικών...

Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων του Παιδιού

Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων του Παιδιού

Από το 1989 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών καθιέρωσε την 20η Νοεμβρίου ως την Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού....