A+ R A-
10 December 2018

Saturday, 01 December 2018 17:50

Κλινική AIMIS: Εφηβική Ιδιοπαθής Σκολίωση – Μέρος Γ

308.jpg

Δρ. Ηλίας Χ. Παπαδόπουλος, Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης


 

 

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Ο σκοπός του χειρουργείου στην Ιδιοπαθή Σκολίωση (ΙΣ) είναι η σπονδυλοδεσία, το δέσιμο δηλαδή των επιμέρους σπονδύλων που συμμετέχουν στο κύρτωμα, ούτως ώστε να σταματήσει η επιδείνωση της σκολίωσης. Ταυτόχρονα, με την τοποθέτηση ισχυρών υλικών, επιτυγχάνεται και η διόρθωση, εν μέρει, των κυρτωμάτων, άρα κι ένα καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

 

Το χειρουργείο για την σκολίωση συνιστάται σε κυρτώματα μεγαλύτερα των 40 μοιρών, που δείχνουν ότι συνεχίζουν να επιδεινώνονται, παρά τη χρήση του κηδεμόνα, καθώς και σε κυρτώματα μεγαλύτερα των 50 μοιρών, μετά το πέρας της σκελετικής ωρίμανσης (γιατί αυτά θα επιδεινώνονται κατά την ενήλικη ζωή).

 

Ο λόγος για τον οποίο χειρουργούμε τη σκολίωση, μέχρι τις 70 -80 μοίρες, είναι καθαρά κοσμητικός/αισθητικός. Όταν η σκολίωση είναι μεγαλύτερη από αυτό το όριο, εκτός της σοβαρής παραμόρφωσης που προκαλεί, πιέζει την καρδιά και τους πνεύμονες. Για το λόγο αυτό, η υπέρβαση του ορίου των 80 μοιρών είναι και η απόλυτη ένδειξη για σπονδυλοδεσία.

 

Η αναμενόμενη διόρθωση, με τα σύγχρονα υλικά σπονδυλοδεσίας, είναι της τάξεως του 50% (σε μοίρες πάντα) και εξαρτάται από την ελαστικότητά της σπονδυλικής στήλης. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, η ΣΣ χάνει την ελαστικότητα της και μεγάλες διορθώσεις είναι δύσκολο να επιτευχθούν. Ο στόχος του χειρουργείου δεν είναι τόσο η αριθμητική διόρθωση του/των κυρτωμάτων, όσο η δημιουργία αρμονικής ΣΣ και ώμων (που συχνά, πριν την επέμβαση, είναι ανισοϋψείς).

 

Κατά το κλασικό, οπίσθιο χειρουργείο, οι ράβδοι εφαρμόζονται σε ζευγάρια (αριστερά και δεξιά), και στερεώνονται σταθερά στους σπονδύλους με τη χρήση αγκίστρων, βιδών ή συρμάτων. Ταυτόχρονα, προστίθεται οστό (μόσχευμα) -είτε από την πύελο του ασθενούς, είτε από τράπεζες οστού- που δένει βιολογικά τους σπονδύλους μεταξύ τους (fusion), σε μια διαδικασία που διαρκεί 3 με 6 μήνες (καμιά φορά και περισσότερο) και παρέχει την μόνιμη ακινητοποίηση της ΣΣ (οι ράβδοι παρέχουν διόρθωση και προσωρινή ακινητοποίηση).

 

Υπάρχουν δύο τρόποι να προσεγγίσει ο χειρουργός τη σπονδυλική στήλη, η πρόσθια προσπέλαση(δια του θώρακα ή της κοιλιάς) και η οπίσθια.

 

Οπίσθια προσπέλαση επί της ΣΣ

Η προσπέλαση γίνεται στο οπίσθιο μέρος των σπονδύλων, στους οποίους εφαρμόζονται τα υλικά που θα δεθούν με την ράβδο (βίδες ή/και άγκιστρα, ή/και σύρματα). Δίνεται στις ράβδους το επιθυμητό σχήμα και προσαρμόζονται στους σπονδύλους, με αποτέλεσμα το κύρτωμα να παίρνει τελικά το σχήμα των ράβδων. Τέλος προστίθεται το οστικό μόσχευμα.

 

 

 SCOLIOSIS.jpg

 

 

 

Πρόσθια σπονδυλοδεσία

Υπάρχουν ορισμένες ειδικές ενδείξεις για πρόσθια σπονδυλοδεσία (είτε μόνη, είτε σε συνδυασμό με οπίσθια). Με μια πλάγια τομή είτε στον θώρακα είτε στην κοιλιά, φτάνουμε στη σπονδυλική στήλη, αφού παραμερίσουμε τα ευγενή όργανα. Στη συνέχεια αφαιρούνται οι δίσκοι μεταξύ των σπονδύλων, πράγμα που κάνει την ΣΣ πιο ελαστική, και τοποθετούνται βίδες σε κάθε σπόνδυλο που θέλουμε να σπονδυλοδέσουμε. Πάλι η ράβδος (μια είναι αρκετή, αν και δύο παρέχουν καλύτερη συγκράτηση) κυρτώνεται εκτός σώματος και εφαρμόζεται στην ΣΣ, κλειδώνοντας σε κάθε σπόνδυλο, με αποτέλεσμα η ΣΣ να παίρνει το σχήμα της ράβδου. Το οστικό μόσχευμα αντικαθιστά τους δίσκους, όπου και τελικά θα γίνει η σπονδυλοδεσία.

 

Ως μεμονωμένη επέμβαση, μπορεί να γίνει σε όλους τους τύπους σκολίωσης με μονήρη καμπύλη (θώρακα, θωρακοσφυϊκή ή οσφυϊκή), με το πλεονέκτημα ότι μπορεί να επιτευχθεί το ίδιο ή και καλύτερο αποτέλεσμα (και ως διόρθωση αλλά και λόγω της θέσης της ουλής στο σώμα) δένοντας λιγότερους σπονδύλους, απ’ότι στην οπίσθια. Αυτό έχει ιδιαίτερη αξία στις θωρακοσφυϊκές και οσφυϊκές σκολιώσεις, όπου καταβάλλεται προσπάθεια να μείνουν όσο το δυνατόν περισσότεροι σπόνδυλοι εκτός της σπονδυλοδεσίας, τόσο για να διατηρηθεί η κίνηση της οσφύος, όσο και για να αποφευχθεί η δημιουργία, στο μέλλον, αρθρίτιδας και πόνου στα ελεύθερα τμήματα, μεταξύ σπονδυλοδεσίας και πυέλου.

 

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Ο σημαντικότερος κίνδυνος είναι η παραπληγία, που είναι πάρα πολύ σπάνια επιπλοκή (2 στα 10.000 παιδιά: 0.02% βάσει του SRS) και οφείλεται στη διεγχειρητική διαταραχή του νωτιαίου μυελού, είτε λόγω παρενόχλησής του από κάποιο από τα υλικά αγκίστρωσης, είτε από πτώση της πίεσης και άρα της παροχής αίματος σε αυτόν, είτε από την αλλαγή του σχήματος της ΣΣ και, συνεπώς, του νωτιαίου μυελού.

 

Για την πρόληψη τέτοιου συμβάντος, ο νωτιαίος μυελός παρακολουθείται καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης. Με την τοποθέτηση ηλεκτροδίων στα άκρα και στο κεφάλι, καταγράφεται τόσο η αυτόματη δραστηριότητα των νεύρων (αυτόματο ηλεκτρομυογράφημα: spontaneous EMG_spEMG), όσο και το αν περνάει ηλεκτρικό ρεύμα από τα άκρα στο κεφάλι (σωματο-αισθητήρια προκλητά δυναμικά: somatosensory evoked potentials_SSEP’s) και από το κεφάλι στα άκρα (κινητικά προκλητά δυναμικά: transcranial motor evoked potentials_tcMEPs). Επίσης χρησιμοποιείται ακόμη το τεστ αφύπνισης, αν και η ηλεκτρική παρακολούθηση του νωτιαίου μυελού τείνει να αποδειχθεί ιδιαίτερα αξιόπιστη. Κατά το τεστ αφύπνισης (Stagnara test, από το όνομα του εμπνευστή του), αφού τοποθετηθεί η ράβδος, ξυπνάμε τον ασθενή – δεν πονάει και δεν θυμάται το περιστατικό μετά το χειρουργείο – και του ζητάμε να κουνήσει τα κάτω άκρα.

 

Αν κάποια από τις δυο αυτές μεθόδους – ηλεκτρική παρακολούθηση και τεστ αφύπνισης – δείξει ότι υπάρχει παθολογία, τότε χαλαρώνεται η διόρθωση και αν, μετά την αρχική χαλάρωση δεν επανέλθει η κίνηση στα κάτω άκρα, αφαιρούνται εντελώς τα υλικά σπονδυλοδεσίας.

 

Άλλος σημαντικός κίνδυνος είναι η μεγάλη απώλεια αίματος, που περιορίζεται με προσεκτική τεχνική, ώστε τελικά, συνήθως, να μη χρειάζεται μετάγγιση αίματος. Προληπτικά, ο ασθενής μπορεί προ-εγχειρητικά να δώσει ο ίδιος μια μονάδα αίματος (αυτόλογη μετάγγιση), είτε αμέσως πριν το χειρουργείο, είτε ένα μήνα νωρίτερα, ώστε να το αναπληρώσει στο μεταξύ ο οργανισμός. Το αίμα αυτό χορηγείται με το πέρας του χειρουργείου. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και το σύστημα αυτομετάγγισης (cell saver), που ουσιαστικά ανακυκλώνει το αίμα που χάνεται κατά το χειρουργείο.

ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Μετά το χειρουργείο, ο ασθενής μπορεί να κινηθεί όταν νιώσει άνετα από πλευράς πόνου και καταβολής, συνήθως την επομένη του χειρουργείου. Η συνολική παραμονή στο νοσοκομείο είναι 4 με 7 ημέρες. Οι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στο σχολείο 2 με 4 εβδομάδες μετά το χειρουργείο.

 

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι όσο πιο ακίνητη διατηρείται η σπονδυλική στήλη, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να επιτύχει η σπονδυλοδεσία. Γι’ αυτό το λόγο μερικές φορές συνιστάται η χρήση κηδεμόνα μετά το χειρουργείο, όπως επίσης απαγορεύονται οι στροφές του κορμού, το σκύψιμο και η άρση βάρους. Τα σπορ που συνεπάγονται φυσική επαφή, όπως το ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ, επιτρέπονται μετά την παρέλευση 6μήνου ή και χρόνου, όταν δηλαδή η ενσωμάτωση των μοσχευμάτων είναι πλήρης.

 

Η παρακολούθηση της πορείας της σπονδυλοδεσίας γίνεται με ακτινογραφίες ανά 6μηνο, και για 1 έως δύο χρόνια. Μετά την επιτυχή ενσωμάτωση του μοσχεύματος, δε χρειάζεται καμία άλλη θεραπεία. Ειδικότερα, η σπονδυλοδεσία της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης δεν επηρεάζει ιδιαίτερα την κίνηση του σώματος. Τα υλικά σπονδυλοδεσίας δε χρειάζεται, παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις, να αφαιρεθούν. Το χειρουργείο της σκολίωσης (και γενικά η σκολίωση) δεν έχει σχέση και δεν επηρεάζει καθόλου τη φυσιολογική κύηση και τον τοκετό.

Read 70 times

ΑΛΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ (ΥΓΕΙΑ)

Κλινική AIMIS: Ανοσοθεραπεία, μια αποτελεσματική μορφή θεραπείας για τον καρκίνο

Κλινική AIMIS: Ανοσοθεραπεία, μια αποτελεσματική μορφή θεραπείας για τον καρκίνο

Δρ Γεώργιος Σ. Ορφανός, Παθολόγος-Ογκολόγος Η ανοσοθεραπεία αποτελεί μια μορφή συστηματικής θεραπείας ενάντια στον καρκίνο. Διαφέρει από τη χημειοθεραπεία...

Κλινική AIMIS: Εφηβική Ιδιοπαθής Σκολίωση – Μέρος Γ

Κλινική AIMIS: Εφηβική Ιδιοπαθής Σκολίωση – Μέρος Γ

Δρ. Ηλίας Χ. Παπαδόπουλος, Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ο σκοπός του χειρουργείου στην Ιδιοπαθή Σκολίωση (ΙΣ) είναι η σπονδυλοδεσία,...

Κλινική AIMIS: Κρυολόγημα χωρίς αντιβίωση!

Κλινική AIMIS: Κρυολόγημα χωρίς αντιβίωση!

Άντρη Παντελή, Κλινική Διαιτολόγος Αυτή την χειμωνιάτικη περίδο τα κρυολογήματα είναι τόσο συχνά καθώς και η συχνή χρήση αντιβιοτικών. ...